HOME ΤΛΑΞΚΑΛΑ
το δίκτυο των μεταφραστών για τη γλωσσική ποικι
ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΗΣ ΤΛΑΞΚΑΛΑ  ΕΜΕΙΣ  ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΤΛΑΞΚΑΛΑ  ΑΝΑΖΗΤΗΣH 

ΝΟΤΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ  (Λατινική Αμερική και Καραϊβική)
ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ  (Παγκόσμια ζητήματα)
ΓΗ ΤΗΣ ΧΑΝΑΑΝ (Παλαιστίνη, Ισραήλ)
UMMAH (Αραβικός κόσμος, Ισλάμ)
ΣΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ ΤΗΣ ΦΑΛΑΙΝΑΣ (Ακτιβισμός μέσα στις ιμπεριαλιστικές μητροπόλεις)
ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ (ΗΠΑ, ΕΕ, ΝΑΤΟ)
ΜΗΤΕΡΑ ΑΦΡΙΚΗ (Αφρικανική Ήπειρος, Ινδικός Ωκεανός)

ΖΩΝΗ ΤΩΝ ΤΥΦΩΝΩΝ (Ασία, Ειρηνικός)
ΜΕ ΤΟ Κ ΤΟΥ KALVELLIDO (Ημερολόγιο ενός δουλευταρά)
ΕΓΚΕΦΑΛΟΚΑΘΑΡΣΗ (Πολιτιστικά, επικοινωνία)
ΤΑ ΑΤΑΞΙΝΟΜΗΤΑ  
ΤΛΑΞΚΑΛΤΕΚΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ  
ΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΤΗΣ ΤΛΑΞΚΑΛΑ  (Γλωσσάρια, λεξικά, χάρτες)
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ 
ΓΚΑΛΕΡΙ 
ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΗΣ ΤΛΑΞΚΑΛΑ 

24/10/2017
Espaρol Franηais English Deutsch Portuguκs Italiano Catalΰ
عربي Svenska فارسی Ελληνικά русски TAMAZIGHT OTHER LANGUAGES
 
Η γλωσσική παραπλάνηση. Η διεστραμμένη χρήση τη

Για την προστασία μας ενάντια στη χειραγώγηση των μέσων


ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:  Pascual SERRANO

Μεταφρασμένο από   τον Χρήστο Αραμπατζή


«Όταν χρησιμοποιώ μια λέξη, είπε ο Χάμπτι Ντάμπτι, σημαίνει ακριβώς ό,τι εγώ την επιλέγω να σημαίνει, μήτε περισσότερα μήτε λιγότερα.»           
«Το ζήτημα, επέμεινε η Αλίκη, είναι αν μπορείς να κάνεις τις λέξεις να σημαίνουν πολλά διαφορετικά πράγματα.»
«Το ζήτημα, είπε ο Χάμπτι Ντάμπτι, είναι να ξέρεις ποιος κάνει κουμάντο, αυτό είναι όλο.»

                 Λούις Κάρολ. Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων

Με το πνευματώδες αυτό απόσπασμα ξεκινά ο Βιθέντε Ρομάνο το βιβλίο του Η γλωσσική παραπλάνηση. Η διεστραμμένη χρήση της γλώσσας. Στις διακόσιες σελίδες του ο βετεράνος αυτός διδάκτωρ Δημόσιας Επικοινωνίας, που τόσα έχει διδάξει σε πολλούς από εμάς, εκθέτει τη λειτουργία του συστήματος της χειραγώγησης μέσω αυτού που ονομάζει «διεστραμμένη χρήση της γλώσσας». Έτσι, διαπιστώνουμε για παράδειγμα ότι στις ειδήσεις οι καλοί «επιβεβαιώνουν» και «προειδοποιούν», ενώ οι κακοί «παραπλανούν» και «απειλούν». Οι βόμβες, όταν επιδιώκεται να δικαιολογηθεί ένας πόλεμος (που δεν θα ονομαστεί πόλεμος, αλλά «εκστρατεία» ή «απελευθέρωση»), είναι «έξυπνες» και, κατά τρόπο βουκολικό, λαμβάνουν την επωνυμία «μαργαρίτα» ή «διασποράς» και δεν πέφτουν εκεί που υπάρχει κόσμος, αλλά στο «θέατρο των επιχειρήσεων», επομένως δεν σκοτώνουν αθώους παρά μόνο προκαλούν «επιπτώσεις».

Επίσης, προκειμένου να μην προκληθεί ανησυχία όταν πέφτει το Χρηματιστήριο, λέγεται ότι σημειώθηκε «αρνητική άνοδος».

Καθώς λοιπόν ο Ρομάνο αρνείται να συμβιβαστεί με τη νέα επικοινωνιακή τάξη που έχει επιβληθεί στη γλώσσα, μιλάει για «καπιταλιστικό λόγο», για «προπαγάνδα» και για «ουτοπία». Λέξεις που η κυρίαρχη γλώσσα έχει σχεδόν κατορθώσει να εξαλείψει από το λεξιλόγιό μας.

Ο Βιθέντε Ρομάνο διευκρινίζει ότι στοιχείο εγγενές του καπιταλιστικού λόγου είναι το πρότυπο της δημοσιογραφίας των τίτλων, που αποπλανεί και μπερδεύει μέσω μιας έντονης επίκλησης στο συναίσθημα, με αποτέλεσμα «η πολιτική πραγματικότητα να αντικαθίσταται από την κραυγή και το σλόγκαν». Η επιβεβλημένη συντομία συνεπάγεται απομόνωση από τα συμφραζόμενα, κάτι που καθιστά αδύνατη την κατανόηση των διαδικασιών, των νοηματικών αποχρώσεων και των διαφορετικών γωνιών των συμβάντων. Το αποτέλεσμα είναι ένα «πλήθος ειδήσεων που ξεχνιούνται μέσα σε ένα δίωρο και που ο δέκτης δεν μπορεί να αξιοποιήσει διότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει την προέλευσή τους, το βεληνεκές τους αλλά ούτε και το νόημά τους». «Για το λόγο αυτό η εικόνα αντικαθιστά την πληροφορία, η μονόπλευρη σκέψη το συλλογισμό και ο μύθος που περιβάλλει την εξουσία την κριτική σκέψη», δηλώνει ο Ρομάνο. Τίποτα από τα παραπάνω δεν γίνεται να ξεπεραστεί με εκκλήσεις στους νομοθέτες ή στην ευθύνη δημοσιογράφων και εκδοτών, διαβεβαιώνει ο συγγραφέας. Θεωρεί ότι επιβάλλεται τόσο η στροφή προς «εναλλακτικά μέσα που να μην λειτουργούν με εμπορικά κριτήρια όσο και η καταγγελία κατά των συμφερόντων της βιομηχανίας των μέσων» σε συνδυασμό με μια εκπαιδευτική δουλειά στα σχολεία που να καθιερώνει τη μελέτη των μέσων σαν ξεχωριστό μάθημα. «Η αποκάλυψη των αντιθέσεων, καθώς και η ανάλυση και ο σχολιασμός τους εξακολουθεί να είναι ο πρωταρχικός στόχος», προσθέτει.

Στα εννέα κεφάλαια του βιβλίου του ο Ρομάνο προβαίνει σε μια ανασκόπηση των στοιχείων-κλειδιών του επικοινωνιακού μας συστήματος, όπως είναι η πληροφόρηση, η προπαγάνδα, η οικονομία, η πολιτική, η εκπαίδευση και η τρομοκρατία. Σε όλους αυτούς τους χώρους αναπτύσσεται ένα επικοινωνιακό πρότυπο που έχει σχεδιαστεί και προετοιμαστεί για να μπερδέψει και να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη. Όλα αυτά, με την εικονογράφηση του εκπληκτικού Καλβεγίδο, ο οποίος κατορθώνει να αναδείξει την αξία (με τη χρηστική της έννοια) του καθετί που αγγίζει.

Το γεγονός ότι στο έργο αυτό θα συναντήσουμε απόψεις που σε πολλούς από εμάς μπορεί να μας φανούν αυτονόητα δεν πρέπει να μας κάνει να ξεχάσουμε ότι είναι απαραίτητο να τις επαναλάβουμε όσες φορές χρειαστεί ωσότου τις εμπεδώσει η μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού. Πρόκειται για αλήθειες όπως ότι «κάθε διαδικασία πληροφόρησης επηρεάζεται αναγκαστικά από κοινωνικο-πολιτιστικά, πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα», ότι «τα μέσα που προσανατολίζονται από την αγορά είναι εχθροί της δημόσιας ζωής» ή ότι «κάθε μέσο καθορίζει το ίδιο το δημοκρατικό του χαρακτήρα και το ύφος του». Καταλήγοντας ο Βιθέντε Ρομάνο ενώνεται με τη γενική κατακραυγή που διεκδικεί «την ελευθερία της πληροφόρησης, όχι μόνο υπό την έννοια της ελευθερίας έκφρασης, αλλά και με τη σημασία της ελεύθερης πρόσβασης στις πληροφορίες και γνώσεις που κρίνονται απαραίτητες για την προσωπική και συλλογική ανάπτυξη».

Το βιβλίο του Βιθέντε Ρομάνο είναι από τις δουλειές εκείνες που οι πολίτες θα έπρεπε να γνωρίζουν προτού εκτεθούν στα μέσα επικοινωνίας, ένα είδος εγχειριδίου για την επιβίωση από τα μέσα, το οποίο περιλαμβάνει συν τοις άλλοις προτάσεις για εξυγίανση, για εναλλαγή και αντίσταση. Αναμφίβολα, χρειάζονται πολλοί επαγγελματίες και ειδικοί της επικοινωνίας σαν τον Ρομάνο στα πανεπιστήμια, ώστε να καταστεί τελικά αξιοπρεπές το επάγγελμα και να ανοίξουν τα μάτια νέων επαγγελματιών και πολιτών. Έτσι μόνο θα μπορέσει να έρθει η απαραίτητη αλλαγή.

Vicente Romano, La intoxicaciσn lingόνstica. El uso perverso de la lengua

Εκδόσεις El Viejo Topo. www.elviejotopo.com


Πηγή: http://www.pascualserrano.net/libros/para-estar-vacunados-contra-la-manipulacion-de-los-medios

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Χρήστος Αραμπατζής είναι μέλος της Τλαξκάλα, του δικτύου των μεταφραστών για τη γλωσσική ποικιλία. Αυτή η μετάφραση μπορεί να αναπαραχθεί ελεύθερα με την προϋπόθεση να γίνει σεβαστή η ακεραιότητα του κειμένου και να αναφερθούν ο συγγραφέας, ο μεταφραστής, ο επιμελητής και η πηγή.

URL αυτού του άρθρου στην Τλαξκάλα:
http://www.tlaxcala.es/pp.asp?reference=3920&lg=gr


ΕΓΚΕΦΑΛΟΚΑΘΑΡΣΗ: 16/10/2007

 
 ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ 

 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

 
ΕπιστροφήΕπιστροφή 

 tlaxcala@tlaxcala.es

Η ΩΡΑ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ  0:35