HOME ΤΛΑΞΚΑΛΑ
το δίκτυο των μεταφραστών για τη γλωσσική ποικι
ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΗΣ ΤΛΑΞΚΑΛΑ  ΕΜΕΙΣ  ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΤΛΑΞΚΑΛΑ  ΑΝΑΖΗΤΗΣH 

ΝΟΤΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ  (Λατινική Αμερική και Καραϊβική)
ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ  (Παγκόσμια ζητήματα)
ΓΗ ΤΗΣ ΧΑΝΑΑΝ (Παλαιστίνη, Ισραήλ)
UMMAH (Αραβικός κόσμος, Ισλάμ)
ΣΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ ΤΗΣ ΦΑΛΑΙΝΑΣ (Ακτιβισμός μέσα στις ιμπεριαλιστικές μητροπόλεις)
ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ (ΗΠΑ, ΕΕ, ΝΑΤΟ)
ΜΗΤΕΡΑ ΑΦΡΙΚΗ (Αφρικανική Ήπειρος, Ινδικός Ωκεανός)

ΖΩΝΗ ΤΩΝ ΤΥΦΩΝΩΝ (Ασία, Ειρηνικός)
ΜΕ ΤΟ Κ ΤΟΥ KALVELLIDO (Ημερολόγιο ενός δουλευταρά)
ΕΓΚΕΦΑΛΟΚΑΘΑΡΣΗ (Πολιτιστικά, επικοινωνία)
ΤΑ ΑΤΑΞΙΝΟΜΗΤΑ  
ΤΛΑΞΚΑΛΤΕΚΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ  
ΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΤΗΣ ΤΛΑΞΚΑΛΑ  (Γλωσσάρια, λεξικά, χάρτες)
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ 
ΓΚΑΛΕΡΙ 
ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΗΣ ΤΛΑΞΚΑΛΑ 

21/10/2017
Espaρol Franηais English Deutsch Portuguκs Italiano Catalΰ
عربي Svenska فارسی Ελληνικά русски TAMAZIGHT OTHER LANGUAGES
 
ΙΡΑΝ

Θα πέσει η γάτα που είναι πάνω από το γκρεμό;


ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:  Slavoj ŽIŽEK ΗΣαΗζی ŽیŽ˜ Σλαβοϊ ΖΙΖΕΚ

Μεταφρασμένο από   Μωυσής Μπουντουρίδης


Αναθεώρηση: Άκης Γαβριηλίδης

Όταν ένα αυταρχικό καθεστώς πλησιάζει την τελική του κρίση, η διάλυσή του κατά κανόνα ακολουθεί δυο στάδια. Πριν την πραγματική κατάρρευσή του, λαμβάνει χώρα μια μυστηριώδης ρήξη: εντελώς ξαφνικά, οι άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι το παιχνίδι τέλειωσε, και απλώς δεν φοβούνται πλέον. Δεν είναι μόνο ότι το καθεστώς χάνει τη νομιμοποίησή του, η άσκηση της ίδιας της εξουσίας του γίνεται αντιληπτή σαν μια ασθενής αντίδραση πανικού. Όλοι μας γνωρίζουμε την κλασική σκηνή από τις ταινίες κινούμενων σχεδίων: η γάτα είναι πάνω από τον γκρεμό, αλλά συνεχίζει να βαδίζει, αγνοώντας το γεγονός ότι δεν υπάρχει έδαφος κάτω από τα πόδια της· αρχίζει να πέφτει μόνον όταν κοιτάξει προς τα κάτω και παρατηρήσει την άβυσσο. Όταν χάνει το κύρος του, το καθεστώς είναι σαν γάτα πάνω από το γκρεμό: προκειμένου να πέσει, χρειάζεται μόνο να του θυμίσουμε να κοιτάξει προς τα κάτω ...

Στο βιβλίο του Shah of Shahs, μια κλασική ανάλυση για την χομεϊνική επανάσταση, ο Ryszard Kapuscinski εντόπιζε την ακριβή στιγμή αυτής της ρήξης: σ’ ένα σταυροδρόμι της Τεχεράνης, ένας μεμονωμένος διαδηλωτής αρνήθηκε να σαλέψει όταν ένας αστυνομικός του φώναξε να προχωρήσει, κι ο σαστισμένος αστυνομικός απλώς αποτραβήχτηκε. Σε λίγες ώρες, όλη η Τεχεράνη γνώριζε για το περιστατικό αυτό και, μολονότι οι οδομαχίες συνεχίζονταν για βδομάδες, όλοι με κάποιο τρόπο γνώριζαν ότι το παιχνίδι τέλειωσε. Συμβαίνει άραγε σήμερα κάτι παρόμοιο;

Υπάρχουν πολλές εκδοχές των συμβάντων στην Τεχεράνη. Κάποιοι βλέπουν στις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας την αποκορύφωση του φιλο-δυτικού “κινήματος μεταρρύθμισης”, κάπως σαν τις “πορτοκαλί” επαναστάσεις στην Ουκρανία, τη Γεωργία κ.λπ. –μια κοσμική αντίδραση στην χομεϊνική επανάσταση. Υποστηρίζουν τις διαμαρτυρίες σαν το πρώτο βήμα προς ένα νέο φιλελεύθερο-δημοκρατικό κοσμικό Ιράν απελευθερωμένο από τον Ισλαμικό φονταμενταλισμό. Από την άλλη μεριά είναι οι σκεπτικιστές, που θεωρούν ότι ο Αχμαντινετζάντ πραγματικά κέρδισε: αυτός είναι η φωνή της πλειοψηφίας, ενώ η υποστήριξη του Μουσαβί έρχεται από τις μεσαίες τάξεις και την χρυσωμένη νεολαία τους. Με λίγα λόγια: ας αφήσουμε τις αυταπάτες κι ας αντιμετωπίσουμε το γεγονός ότι, με τον Αχμαντινετζάντ, το Ιράν έχει έναν πρόεδρο που του αξίζει. Έπειτα, υπάρχουν εκείνοι που απορρίπτουν τον Μουσαβί ως μέλος του ιερατικού κατεστημένου με επιφανειακές μόνο διαφορές από τον Αχμαντινετζάντ: ο Μουσαβί επίσης επιθυμεί να συνεχίσει το πρόγραμμα της πυρηνικής ενέργειας, είναι αντίθετος στην αναγνώριση του Ισραήλ, συν το ότι έχαιρε της πλήρους υποστήριξης του Χομεϊνί ως πρωθυπουργός τα χρόνια του πόλεμου με το Ιράκ.

Τέλος, οι πιο θλιβεροί απ’ όλους είναι οι αριστεροί υποστηρικτές του Αχμαντινετζάντ: το πραγματικό διακύβευμα γι’ αυτούς είναι η Ιρανική ανεξαρτησία. Ο Αχμαντινετζάντ κέρδισε επειδή ύψωσε το ανάστημά του υπέρ της ανεξαρτησίας της χώρας του, εξέθεσε τη διαφθορά των ελίτ και χρησιμοποίησε τον πλούτο από τα πετρέλαια για να ενισχύσει τα εισοδήματα της φτωχής πλειοψηφίας –αυτός είναι, μας λένε, ο αληθινός Αχμαντινετζάντ πίσω από τη εικόνα του φανατικού αρνητή του ολοκαυτώματος που προβάλλουν τα δυτικά ΜΜΕ. Σύμφωνα μ’ αυτήν την άποψη, αυτό που στην πραγματικότητα συμβαίνει τώρα στο Ιράν είναι μια επανάληψη της ανατροπής τού Μοσαντέκ το 1953 –ενός πραξικοπήματος κατά του νόμιμου προέδρου το οποίο χρηματοδοτήθηκε από τη Δύση. Η άποψη αυτή όχι μόνον αγνοεί τα γεγονότα: η ψηλή εκλογική συμμετοχή –που από το σύνηθες 55% έφθασε στο 85%– μπορεί μόνο να εξηγηθεί ως ψήφος διαμαρτυρίας. Δείχνει όμως και την τυφλότητά της μπροστά σε μια γνήσια εκδήλωση της λαϊκής βούλησης, παίρνοντας πατερναλιστικά ως δεδομένο ότι, για τους καθυστερημένους Ιρανούς, ο Αχμαντινετζάντ είναι αρκετά καλός –δεν είναι ακόμη αρκετά ώριμοι οι Ιρανοί να κυβερνώνται από μια κοσμική Αριστερά.

Μέσα στις αντιθέσεις τους, όλες οι εκδοχές διαβάζουν τις Ιρανικές διαμαρτυρίες με βάση τον άξονα «Ισλαμιστές σκληροπυρηνικοί εναντίον φιλο-δυτικών φιλελεύθερων μεταρρυθμιστών», και γι’ αυτό τους είναι τόσο δύσκολο να τοποθετήσουν τον Μουσαβί: είναι άραγε ένας φιλο-δυτικός μεταρρυθμιστής, που επιθυμεί περισσότερη προσωπική ελευθερία και οικονομία της αγοράς, ή ένα μέλος του ιερατικού κατεστημένου του οποίου η τελική νίκη δεν θα επηρεάσει σοβαρά τη φύση του καθεστώτος; Τέτοιες ακραίες ταλαντεύσεις δείχνουν ότι όλοι αδυνατούν να κατανοήσουν την αληθινή φύση των διαμαρτυριών.

Το πράσινο χρώμα, που υιοθέτησαν οι υποστηρικτές του Μουσαβί, οι κραυγές “Αλάχ ακμπάρ!” που αντηχούν στις στέγες της Τεχεράνης μέσα στα σκοτάδια της νύχτας, είναι μια σαφής ένδειξη ότι βλέπουν τη δραστηριότητά τους ως την επανάληψη της χομεϊνικής επανάστασης του 1979, ως την επιστροφή στις ρίζες της, ως το ξήλωμα της ύστερης διαφθοράς της επανάστασης. Η επιστροφή αυτή στις ρίζες δεν είναι μόνο προγραμματική. Αφορά ακόμη περισσότερο τον τρόπο δράσης του πλήθους: η εμφατική ενότητα του λαού, η καθολικά περιεκτική αλληλεγγύη του, η δημιουργική αυτο-οργάνωση, οι αυτοσχεδιαστικοί τρόποι άρθρωσης της διαμαρτυρίας, το μοναδικό μείγμα αυθορμησίας και πειθαρχίας, όπως η δυσοίωνη πορεία χιλιάδων ατόμων σε πλήρη σιωπή. Έχουμε να κάνουμε με έναν γνήσιο λαϊκό ξεσηκωμό των εξαπατημένων υποστηρικτών της χομεϊνικής επανάστασης.

Υπάρχουν κάποιες κρίσιμες συνέπειες που μπορούν να εξαχθούν από αυτές τις σκέψεις. Πρώτον, ο Αχμαντινετζάντ δεν είναι ο ήρωας των φτωχών Ισλαμιστών, αλλά ένας γνήσιος διεφθαρμένος ισλαμο-φασίστας λαϊκιστής, ένα είδος Ιρανού Μπερλουσκόνι, ο οποίος συνδυάζει θεατρινίστικες πόζες με μια ανελέητη πολιτική ισχύος κατά τρόπο που προκαλεί ανησυχία ακόμη και στην πλειοψηφία των Αγιατολάχ. Το δημαγωγικό μοίρασμα ψίχουλων στους φτωχούς δεν πρέπει να μας απατά: πίσω του δεν βρίσκονται μόνο τα όργανα της αστυνομικής καταστολής και ένας εξαιρετικά εκδυτικισμένος μηχανισμός δημοσίων σχέσεων, αλλά επίσης μια ισχυρή τάξη νεόπλουτων, αποτέλεσμα της διαφθοράς του καθεστώτος (η Επαναστατική Φρουρά του Ιράν δεν είναι πολιτοφυλακή της εργατικής τάξης, αλλά ένας επιχειρηματικός κολοσσός, το ισχυρότερο κέντρο πλούτου στη χώρα).

Δεύτερον, θα πρέπει να κάνουμε σαφή διαφοροποίηση μεταξύ των δυο κύριων υποψηφίων που αντιτίθενται στον Αχμαντινετζάντ, του Μεχντί Καρουμπί και του Μουσαβί. Ο Καρουμπί πράγματι είναι ένας μεταρρυθμιστής, ο οποίος βασικά προτείνει μια Ιρανική εκδοχή της ταυτοτικής πολιτικής, υποσχόμενος χάρες σ’ όλες τις ιδιαίτερες ομάδες. Ο Μουσαβί είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: το όνομά του εκπροσωπεί μια γνήσια ανάσταση του λαϊκού ονείρου που στήριξε την χομεϊνική επανάσταση. Ακόμη κι αν το όνειρο αυτό ήταν μια ουτοπία, θα πρέπει να  αναγνωρίσουμε σ’ αυτό τη γνήσια ουτοπία της ίδιας της επανάστασης. Αυτό σημαίνει ότι η χομεϊνική επανάσταση του 1979 δεν μπορεί να αναχθεί σε ένα καπέλωμα από τους σκληροπυρηνικούς ισλαμιστές –είναι κάτι πολύ περισσότερο. Είναι καιρός να θυμηθούμε τον απίστευτο αναβρασμό του πρώτου έτους μετά την επανάσταση, με τη συναρπαστική έκρηξη της πολιτικής και της κοινωνικής δημιουργικότητας, τα οργανωτικά πειράματα και τις συζητήσεις μεταξύ φοιτητών και απλών ανθρώπων. Το ίδιο το γεγονός ότι η έκρηξη αυτή έπρεπε να καταπνιγεί αποδεικνύει ότι η χομεϊνική επανάσταση ήταν ένα αυθεντικό πολιτικό συμβάν, ένα μνημειώδες άνοιγμα που απελευθέρωσε ανήκουστες δυνάμεις κοινωνικού μετασχηματισμού, μια στιγμή όπου “όλα φαινόντουσαν δυνατά.” Αυτό που ακολούθησε ήταν ένα βαθμιαίο κλείσιμο με την ανάληψη του πολιτικού έλεγχου από το Ισλαμικό κατεστημένο. Για να το θέσουμε με φροϋδικούς όρους, το σημερινό κίνημα διαμαρτυρίας είναι η “επιστροφή του απωθημένου” της χομεϊνικής επανάστασης.

Και τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα γνήσιο απελευθερωτικό δυναμικό στο Ισλάμ –για να βρούμε ένα “καλό” Ισλάμ, δεν χρειάζεται να πάμε πίσω στον 10ο αιώνα, το έχουμε εδώ και τώρα, μπροστά στα μάτια μας.

Το μέλλον είναι αβέβαιο –κατά πάσαν πιθανότητα οι κρατούντες θα καταστείλουν την λαϊκή έκρηξη και η γάτα δεν θα πέσει στο γκρεμό, αλλά θα ξανακερδίσει έδαφος. Ωστόσο, δεν θα είναι πια το ίδιο καθεστώς, παρά μόνο μια διεφθαρμένη αυταρχική εξουσία μέσα σε τόσες άλλες. Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, είναι ζωτικής σημασίας να σκεφτούμε ότι γινόμαστε μάρτυρες ενός μεγάλου χειραφετητικού συμβάντος που δεν χωράει μέσα στο πλαίσιο της διαμάχης μεταξύ φιλο-δυτικών φιλελεύθερων κι αντι-δυτικών φονταμενταλιστών. Αν ο κυνικός μας πραγματισμός μάς κάνει να χάσουμε τη δυνατότητα να αναγνωρίσουμε αυτή τη χειραφετητική διάσταση, τότε εμείς στη Δύση μπαίνουμε πραγματικά σε μια μετα-δημοκρατική περίοδο και αρχίζουμε να ετοιμαζόμαστε για τους δικούς μας Αχμαντινετζάντ. Οι Ιταλοί ήδη γνωρίζουν το όνομά του: Μπερλουσκόνι. Άλλοι περιμένουν στη σειρά.


Πηγή: Will the cat above the precipice fall down?

Σχετικά με το συγγραφέα 24 Ιουνίου 2009

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Μωυσής Μπουντουρίδης είναι υπεύθυνος του μπλογκ Κοινωνικά Κινήματα & Δίκτυα, και ο Άκης Γαβριηλίδης είναι μέλος της Τλαξκάλα, του δικτύου των μεταφραστών για τη γλωσσική ποικιλία. Αυτή η μετάφραση μπορεί να αναπαραχθεί ελεύθερα με την προϋπόθεση να γίνει σεβαστή η ακεραιότητα του κειμένου και να αναφερθούν ο συγγραφέας, ο μεταφραστής, ο επιμελητής και η πηγή.

URL αυτού του άρθρου στην Τλαξκάλα:
http://www.tlaxcala.es/pp.asp?reference=7983&lg=gr

      


UMMAH: 10/07/2009

 
 ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ 

 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

 
ΕπιστροφήΕπιστροφή 

 tlaxcala@tlaxcala.es

Η ΩΡΑ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ  8:54